Anasayfa / E. BARIŞ ALTINTAŞ / 'Basın özgürlüğü için medya sahipliğinde şeffaflık şart'

07 Mayıs

'Basın özgürlüğü için medya sahipliğinde şeffaflık şart'

Ceren Sözeri: Sorunların temelinde gazeteciliğin bir meslek değil misyon gibi görülmesi var

 
İstanbul Toplum, Siyaset ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi (İstanbul Enstitüsü) 7 Mayıs günü Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden Doç. Dr. Ceren Sözeri tarafından hazırlanan “Türkiye'de Medya - İktidar İlişkileri: Sorunlar ve Öneriler” ve Avukat Bilal Çalışır tarafından hazırlanan “Basın Özgürlüğü’nün Hukuki Zemini” konulu raporları yayınladı.
 
Raporların tanıtımı için düzenlenen toplantıda, Türkiye’de basın özgürlüğü ile ilgili sorunlar ele alındı.
 
Çalışmasının içeriği hakkında konuşan Ceren Sözeri, Türkiye’de iktidar-medya ilişkilerinde yaşanan sorunların temelinde gazeteciliğin bir meslek değil, bir misyon olarak görülmesinin yattığını söyledi.
 
Fransız gazetesi Le Monde’un kurucusu Hubert Beuve-Méry’nin “Gazetecilik bir temas ve mesafe mesleğidir” sözünü hatırlatan Sözeri, Türkiye’de basının Cumhuriyet’in ilk yıllarından beri kamuyu aydınlatmaktan ziyade reformları halka benimsetme çabalarının öncüsü gibi davrandığını söyledi.
 
Gazetecilerin iktidarda söz sahibi olma isteğinin bugün de değişmeyen bir olgu olduğunu aktaran Sözeri, 70’lerin sonundan itibaren piyasada olan değişimle birlikte toplu sözleşmeler yapan gazetecilerin sendikal haklarından vazgeçme sürecini anlattı.
 
90’lar Türkiye’sinde medya patronlarının gerek iktidarı yönlendirme kabiliyetleri gerek satın aldıkları bankalar ile “altın bir dönem” yaşadığını hatırlatan Sözeri, 2001’de 10’u medya sahiplerine ait olan 25 bankanın batması süreciyle bu durumun değiştiğini, ve AKP’nin iktidara gelmesinden sonra TMSF’nin batık banka borçları yüzünden el koyduğu kuruluşları sistemi yeniden düzenlemek için kullandığını belirtti.
 
2007 sonrası muhalif basına vergi cezaları verilmesi ve şeffaflıktan uzak medya kuruluşu satışların gerçekleşmesiyle bu sürecin hızlandığını aktaran Sözeri, Sabah-ATV’nin satışı sırasında kamu bankalarından kredi kullanıldığını, ancak grubun daha sonra Zirve Holding’e satışı sırasında bu borçların ödenip ödenmediğinin öğrenilemediğini hatırlattı ve şeffaflıktan uzak gerçekleşen medya kuruluşlarının satışlarından örnekler verdi.
 
Türkiye’de basının özgürleşmesi için yapılması gerekenlerden de bahseden Sözeri, medya sahipliğinde şeffaflıkğa ve medya pazarındaki rekabet ilişkilerinin düzenlenmesi için daha etkin yasalara ve bağımsız çalışan düzenleyici kurumlara ihtiyaç olduğunun altını çizdi.
 
Özgürlükleri sınırlama anlayışı
 
“Türkiye’de Basın Özgürlüğünün Hukuki Zemini” adlı raporu sunan Avukat Bilal Çalışır, temel olarak Anayasa ve Basın Kanununun madde başlıklarında özgürlükten bahsedilse de, düzenlemelerin temelde basın hürriyetini sınırlamaya yönelik bir mantıkla hazırlandığının altını çizdi.
Türkiye’de yayın yasaklarının 2011 yılından sonra büyük bir artış gösterdiğini anlatan Çalışır, 2013 – 2014 yılları sonrasında yayın yasaklarının kapsamının da genişlediğini ve yasaklı konuyla ilgili haberlerin yanı sıra eleştiri ve röportajların da yasaklandığını anlattı.
 
Geçtiğimiz yıl içinde MİT tırları, Musul ve 17-25 Aralık operasyonlarıyla ilgili yapılan 14 yayın yasağı başvurusunun 13’ünün kabul edildğini ifade eden Çalışır, Ankara 3. Sulh Mahkemesi tarafından verilen tek ret kararının da, basın özgürlüğüne atıfta bulunmadığını belirtti.
 
Yayın yasakları ile ilgili yasal süreçlerde basının temel fonksiyonunun haber verme olduğunun altını çizen mahkeme kararlarına rastlanmadığını söyleyen Çalışır, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) “genel ahlak,” “kamu güvenliği,” ya da “devlet çıkarları” gibi muğlak nedenlerle basına getirilen sınırlamaları kabul etmediğini belirtti.
 
Basın özgürlüğüyle ilgili yasal zeminde var olan sorunların düzeltilmesi için önerilerde bulunan Çalışır, AİHM içtihatlarının Türkiye’deki mahkemelerce göz önünde bulunması gerektiğinin altını çizdi.
 
Sözeri ve Çalışır’ın raporlarına aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
 
Türkiye’de Medya - İktidar İlişkileri: Sorunlar ve Öneriler -- Ceren Sözeri
 
Türkiye’de Basın Özgürlüğünün Hukuki Zemini -- Bilal Çalışır
 

Paylaş

Twitterda Paylaş Facebookda Paylaş Google Plusda Paylaş
?

P24’E BAĞLAN

Güncel bilgilerilerden /duyurulardan haberdar olmak için mail listemize kayıt olun.

Powered by PXLDeN Design