Anasayfa / Yazarlar / Roman Strateji İzleme Kurulu’na öneriler

24 Şubat

Roman Strateji İzleme Kurulu’na öneriler

Romanların diyalog içerisinde olduğu bütün kamu kurumları ile bu Roman strateji Eylem Planı’nın öncelikle paylaşılması ve anlatılması gerek


 
Türkiye de 30 Nisan 2016 yılında sosyal içermenin teşvik edilmesi, “Romanların eğitim, sağlık, istihdam ve barınmaya erişimindeki engellerin aşılması”, yaşam koşullarının iyileştirilmesi için önemli bir adım olan Romanlara Yönelik Sosyal İçerme Ulusal Strateji Belgesi (2016-2021) ve Eylem Planı oluşturuldu ve Resmî Gazete’de yayımlandı.
 
Türkiye Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nda Romanların, eğitim, sağlık, istihdam ve barınmaya erişimde engellerle karşılaştığını” kabul ederek 2012-2014 yılları arasında ilgili kamu kurumlarının ve sivil toplum örgütlerinin katkıları ile strateji belgesini hazırladı.  Bu belgenin amacı “kısa ve uzun vadede Romanların sosyo-ekonomik  durumlarını” iyileştirmek.

“Roman Vatandaşlara Yönelik Strateji Belgesi (2016-2021)” kapsamında oluşturulan İzleme ve Değerlendirme Kurulu ise her yıl bir kez toplanma kararı aldı. Kurul strateji belgesini değerlendirecek ve önerilerini sunacak.

On yılı aşkındır Romanların hak temelli mücadelesi için çalışan biri olarak ben de strateji planının oluşturulma sürecinde yaklaşık iki yıl (2012-2014) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’ndaki toplantılara katıldım. O dönemde ortaya çıkan taslak plan yerine yeniden oluşturulan başka bir strateji belgesi yayımlansa da bu planın çok önemli olduğunu düşünüyorum. Stratejideki en önemli başlıklardan biri olan “izleme kurulu”ndan  ismim bilemediğim bir gerekçeyle  geçen yıl çıkartıldı. Bu sene İzleme Kurulu ikinci toplantısını 23 Şubat 2018 tarihinde yaptı. Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da strateji izleme kuruluna önerilerimi sunmaya devam edeceğim.

Türkiye’nin Romanların eğitim, istihdam, barınma, sağlık ve sosyal hizmetler ve yardım konularında belirlenen stratejik hedef ve amaçları, AB çerçevesindeki hedeflerle uyumlu.
 
Roman Hakları Derneği’nin yürüttüğü proje kapsamında yapılan toplantılara ben de eğitimci olarak katıldım ve Türkiye’nin dört bir yanından (İzmir, İstanbul, Sakarya, Hatay, Bursa, Tekirdağ, Ankara, Diyarbakır, Gaziantep, Kırklareli vb.) katılan Roman temsilcisi arkadaşlarımla “Roman Strateji Eylem Planı”ndaki maddeleri tek tek tartıştık ve bu planın daha da fazla geliştirilmesi için önerileri toparladım. 
 
Sakarya, İzmir ve en son İstanbul’da yaptığımız toplantılarda ortaya çıkan Eylem Planı’ndaki başlıklara ilişkin önerileri hem Bakanlık İzleme Kurulu hem de muhalefet partileri tarafından dikkate alması için  P24 aracılığı ile dikkatlerine sunuyoruz.

1-İzleme ve Değerlendirme: Roman vatandaşlara yönelik strateji belgesinde yer alan politikaların uygulanmasının izlenmesi için İzleme ve Değerlendirme Kurulu tesis edilecektir.

Önerimiz: Geçen yıl oluşturulan  bu kurul üyelerinin seçimi konusunda açıklık ve şeffaflık yok. Bu kurula katılacak isimler nasıl belirleniyor, neler ölçüt alınıyor bu konuda Roman dernek temsilcilerine açık ve şeffaf bir şekilde açıklama yapılmalıdır. Aynı zamanda kurulun toplantı sonuçları herkesin göreceği bir biçimde sosyal medya, yazılı, görsel medyada açık olarak paylaşılmalıdır.

2-Genel Politikalar : Roman vatandaşların sosyo-ekonomik ve kültürel durumlarının belirlenmesine yönelik araştırmalar yapılacaktır. Başlangıç tarihi 21 Haziran 2017.

Önerimiz: Bu araştırmanın başlangıç tarihi 21 haziran 2017 olarak belirtilmiş. Bunun dışında hiçbir detaya yer verilmemiş.  Araştırma yapılmaya başlandı mı ? Hangi kurumlarla ve hangi STK’lar aracılığıyla böyle bir çalışma yapılıyor? Araştırma çalışması hangi bölgelerde yapılacak? Yapıldıysa sonuçları yayımlandı mı? Bu sonuçlar ve bundan sonra yapılacak araştırmalara başlamadan önce Roman temsilcileri açık bir biçimde bilgilendirilmelidir.

3-Roman karşıtı önyargıları ortadan kaldırmaya yönelik tedbirler: Bakanlıklar, yerel yönetimler ve sivil toplum örgütleri, etkin medya kullanımı ve kamu çalışanlarına yönelik eğitim yoluyla farkındalık artırıcı faaliyetlerde bulunacaktır.

Önerimiz : Bu faaliyetlerin devam edeceği bilgisi dışında bir ayrıntıya yer verilmemiştir.  Tarih olarak “sürekli” denilmiş; bir yıldır bu konuda bir çalışma yapılıp yapılmadığı konusunda Roman temsilcilerine açık ve şeffaf olarak onların da görebileceği görsel ve yazılı medyada ulaşabilecekleri biçimde yer verilmelidir.

4-Bütün Romanların kimlik kartı sahibi olmasının sağlanması

Önerimiz: Bu eylemin Aralık 2016’da başlayacağı bilgisi dışında zaman dilimine, hedeflere ya da uygulama detayına yer verilmemiştir. Bu konuda bir çalışma yapıldıysa hangi bölgelerde ve kaç kişi ile ilgili çalışma yapıldı? Sonuçları açık ve şeffaf olarak paylaşılmalıdır.

5-Eğitim : Roman öğrencilerin okul ortamlarına daha iyi dahil ve adapte olması için destekleneceği, kulüp ve yarışmalara girmeleri için teşvik edilecekleri öngörülmektedir. Roman ebeveynler eğitim yardımları ve şartlı nakit transferinden nasıl faydalanacakları konusunda bilgilendirilecektir.

Önerimiz: Stratejinin eski taslağında tanımlanan olumlu özellikler bu belgede yer almamaktadır. Hedefler, detay, temel ölçütler, maliyet yok. Stratejinin okul öncesi ve erken çocukluk eğitimi ve bakım hizmetlerine erişimin arttırılmasını içerip içermeyeceğine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Okulu bırakan çocuklar tespit edilecek ve okula devamları ‘’sağlanacaktır’’. Bu konuda yapılan çalışmalar ve sonuçlar paylaşılmalıdır. Kız çocukların eğitiminin önemi konusu, ilk ve ortaokul standartları arasındaki boşluğu telafi etmek için ek sınıflar açılacağı belirtilmiştir. Bu konudaki çalışmalar sonucunda okul devamlılığı artmış mıdır ? Artmadıysa bu konuda yeni bir çalışma yapılacak mıdır? Daha önce önerdiğimiz mahallelere yapılacak sosyal etkinlik merkezleri çocukların okul devamlılığını sağlamaktadır. Kapsamlı bir eğitim stratejisi oluşturulması için bu konuda çalışma yapan örneğin Eğitim Reformu Girişimi ve ilgili sivil toplum örgütleriyle işbirliği yapılması sorunun çözümünü kolaylaştıracaktır. Bu konuda işbirliğinin çeşitli kurumlardan talep edilip edilmediği ya da bu kurumlar tarafından onaylanıp onaylanmadığı dokümanda net olarak belirtilmemiştir. Stratejide yükseköğretime hiç değinilmemiştir. Oysa 2014 yılında bizlerin de içinde yer aldığı önceki taslak planda, üniversite sınavları için liselerde Roman öğrencilere yönelik ilave destek, üniversitelerde misafir öğrencilik gibi çalışmalara da yer verilmişti.

6-İstihdam : İstihdam hizmetleri ve meslekî eğitimin kapsamını belirlemek için istihdam anketleri ve emek piyasası analizi yapılacaktır. Romanların meslekî taleplere, eğitim fırsatlarına ve kamu hizmeti programlarına yönlendirmek amacıyla farkındalık arttırıcı faaliyetler yürütülecektir. Yatırımcılar, zanaat ürünlerini pazarlamaları için teşvik edilecektir. Çocuk işçiliğini önlemek için çocuk ve aile eğitimi yapılacaktır.

Önerimiz: Strateji, Roman kadın ve erkeklerin işgücüne katılım düzeylerinin orta ve uzun vadede ülke ortalamasına nasıl getirileceğine ilişkin net bilgiden yoksundur. Strateji de sadece araştırma ve analizi taahhüt etmektedir. Bu konuda bir veri, detay, hedefler, planlı faaliyetler bulunmamaktadır. Belgede ayrımcılıktan bahsedilse de, ayrımcılığın etkisinin gerçekte ne kadar olduğu; merkezi ve yerel idarelerin, kamu ve özel sektördeki işverenlerin durumla mücadele etmek ya da en azından iyileştirmek için neler yapabileceği belirtilmemiştir. Bu konuların yeniden ele alınması gerekmektedir.

7-Barınma : Stratejide yer verilen faaliyetler, küçük onarım gerektiren konutların değerlendirilmesini ve kamu hizmeti kapsamında bu iş için Romanların seçilmesini içermektedir. Elverişsiz ya da kentsel dönüşüm programlarından etkilenen konutlarda yaşayanların ihtiyaçları değerlendirilecektir. İhtiyaçlar ve yaşam tarzları dikkate alınarak, küçük ölçekli tarım için bahçesi bulunan küçük müstakil ev projeleri hayata geçirilecektir.

Önerimiz: 21 Aralık 2018 olan başlangıç tarihi dışında, öngörülen faaliyetlerin ölçeği ve stratejik hedefe nasıl ulaşılabileceğinin değerlendirilmesine dair detaylara yer verilmemiştir. Bu detayların stratejiye açık olarak eklenmesi gerekmektedir. Halen baraka ve çadırlarda yaşayanlar için sosyal konut projelerinin yeniden ele alınması gerekmektedir.

8-Sağlık: Strateji bu konuda olumlu görüşlere yer vermiştir: Romanların yaşadığı vilayetlerin ve Romanların göç ettiği bölgelerdeki sağlık merkezlerinin kapasitesinin arttırılması. Hiçbir çocuğun aşısız bırakılmaması için aşı takviminin etkili bir şekilde uygulanması. Sağlık hizmetlerine erişim için gerekli kimlik kartı olmayan hiçbir Roman yurttaşın kalmaması için ulusal kampanya Sağlık hizmeti ekipleri tarafından yürütülen mobil sağlık taraması. Sağlık farkındalığının arttırılması, sosyal hizmetlere ihtiyaç duyan engelli ve yaşlıların haklarının geliştirilmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliği ile erken evlilik konularının ele alınması.

Önerimiz: 21 Aralık 2016 tarihinde başlayan bu uygulamalarla ilgili Romanların bilgilendirilmesi gerekmektedir. Bunun dışında stratejinin önceki hâlinde sağlık sigortasının genişletilmesi ve geniş Roman nüfusunun yaşadığı il ve ilçelerde 22 yeni Sosyal Hizmet Merkezinin açılması hedeflenmişti. Bunun yeniden gündeme getirilmesi önerimizdir.

9-Sosyal Hizmetler ve Yardım: Buradaki stratejik hedef, yoksul Romanların sosyal yardım ve hizmetlerden faydalanmasının güvence altına alınmasıdır. Bu hedefe ulaşmak için danışma hizmetleri ve aile eğitim programları geliştirilecektir. Ek olarak, insanları yaşlanmanın zorlukları, engellilik ve toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda eğitmek için Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından, ilgili kuruluşlarla işbirliği yapılarak bilgi ve farkındalık arttırıcı faaliyetler  geliştirilecek ve yürütülecektir.

Önerimiz: Strateji uygulamasının hazırlık aşaması için planlanan araştırma, bilgi toplama ve ihtiyaç değerlendirmesine kadar, 21 Haziran 2017’de başlayan faaliyetlerle ilgili kamuoyu bilgilendirilmelidir.

Sonuç
Stratejinin temel amaçları, Romanların yaşam koşullarını ve sosyo-ekonomik durumlarını iyileştirmek ve temel kamu hizmetlerine erişimlerini güvence altına almaktır. Strateji, 2021 yılına kadar uygulanacaktır. Bunun içinde en önemli şey Romanların diyalog içerisinde olduğu bütün kamu kurumları ile bu Roman Strateji Belgesi’nin öncelikle paylaşılması ve anlatılması gerekmektedir. Devletin önündeki esas görev Romanlara yönelik bu kıymetli belgeyi Romanların hayatlarını değiştirecek somut eyleme dönüştürerek devlet politikası hâline getirmek olmalıdır. 

Paylaş

Twitterda Paylaş Facebookda Paylaş Google Plusda Paylaş
?
?

P24’E BAĞLAN

Güncel bilgilerilerden /duyurulardan haberdar olmak için mail listemize kayıt olun.

Powered by PXLDeN Design